حریم ملک | همه چیز درباره حریم املاک

مشخص کردن قانون حریم ملک

وجود حد و حدود برای افراد در هر زمینه ای مانع از تعرض به حق و حقوق دیگران خواهد شد. با استناد به این مسئله مطابق با قانون برای هر ملکی نیز حدودی در نظر گرفته شده که حریم شخص خواهد بود. آنچه که در این مقاله به آن پرداخته خواهد شد، درباره حریم ملکی و قوانینی است که این حریم را مشخص خواهد کرد. بنابراین با ما همراه باشید تا کلیه مسائل پیرامون این موضوع را مفصل شرح دهیم.

حریم به چه معناست؟

در معنای لغوی واژه حریم به معنی ممنوع بوده و شکستن آن جایز نخواهد بود. از طرفی در قانون واژه حریم را به دسته تقسیم بندی کرده اند که شامل حریم خصوصی و حریم املاک می باشند. آنچه که ما به آن می پردازیم حریم املاک بوده و به معنای محدوده اطراف ملک غیر منقول است. غالبا این حریم و محدود به میزان عرفی برای استفاده کامل از ملک بوده و به این منظور در نظر گرفته می شود.

حریم املاک به چه معناست؟

مطابق با ماده ۱۳۶ قانون مدنی، حریم به مقداری از اراضی اطراف ملک و قنات و نهر و امثال آن گفته می شود که برای کمال انتفاع بهره برداری از آن برای مالک حریم ملک ضرورت دارد. بر همین اساس مالک این حق را دارد که محدوده تعیین شده ملک خود را به بهره برداری برساند و همچنین مانع از تصرف یا تجاوز دیگران به ملک و حریم آن شود. دلیل اصلی که قانون در این رابطه قوانین را تعیین کرده است؛ جلوگیری از ایجاد ضرر و تعرض توسط افراد غیر در املاک دیگران می باشد. در جهت تحقق این اصل گاه موجبات این موضوع فراهم می شود که دیگران از تملک حریم ممنوع شوند.

هدف از ایجاد حریم املاک چیست؟

هر فردی در زندگی خصوصی خود دارای حریم شخصی است؛ در رابطه با ملک و املاک نیز همین گونه بوده و لازم است تا حریم آنها معین گردد. وقتی موضوعی با نام اثبات حریم ملک بوجود می آید؛ در واقع بدان معناست که شخص با هدف بهره برداری از ملک خود پیش رفته و برای جلوگیری از ورود افراد غیر که ممکن است ضرر و زیان وارد کنند؛ به این موضوع رسیدگی خواهد کرد. از طرف دیگر، به این مورد نیز توجه داشته باشید که بهره برداری بیش از حد و طولانی مدت از محیط و پیرامون املاک مختلف باعث می شود تا مالکان نتوانند از ملک شخصی خود انتفاع داشته باشند و با اثبات حریم ملک، حق انتفاع آنان به حداکثر ممکن می رسد.

در حالت کلی، هدف از ایجاد حریم ملک این است که مالک محدوده ملک خود را دانسته و آن را به بهره برداری برساند و از طرفی نیز مانع از تصرف و تعرض دیگران به ملک خود شود. در غیر این صورت نیز برای دفاع از مالکان، قانون امکان پیگیری برای اثبات حریم ملکی را در نظر گرفته است تا شخص به راحتی بتواند از ضرر و زیان جلوگیری نماید.

انواع جرایم مربوط به حریم ملک چیست؟

الف) تصرف در ملک: بیشترین موارد و جرایم مربوط به حریم ملک، تصرف در آن است. امروزه موارد زیادی از قبیل تجاوز به حریم ملک شخصی و تصرف در آن به خصوص در هنگام ساخت و ساز مشاهده می شود که به لحاظ قانونی قابل پیگیری خواهد بود. مطابق با ماده ۶۹۱ قانون مجازات اسلامی ورود با قهر و غلبه به ملک خصوصی را به عنوان یک جرم با مجازات معین تعریف کرده است. در صورتی که این کار با تصاحب ملک به ناحق همراه باشد، بر اساس ماده ۶۹۲ مجازات سنگین‌تری به همراه خواهد داشت. مجازات ان بین یک تا سه سال حبس خواهد بود.

ب) غصب ملک: غصب همان طور که از لحاظ لغوی مشخص است به معنای تصاحب کردن به زور و اجبار است. در نتیجه هنگامی که از غصب ملک می گوییم؛ به معنای این است که فردی به زور و اجبار ملک شخص دیگری را به تصاحب خود درآورده است. در صورتی که اثبات شود که غصب ملک صورت گرفته، غاصب علاوه بر بازگرداندن ملک به صاحب اصلی، هرگونه خسارت وارده را نیز بایستی جبران نماید. برخی نکات در این رابطه بدین شکل است:

  • در صورتی که اموال شخص غاصب یا هر شخص دیگری در ملک مورد نظر باشد؛ حکم همچنان پا برجا بوده و مانعی برای اجرای آن نخواهد بود.
  • قوانین برای بیرون کردن غاصب علاوه خلع ید، رفع تصرف عدوانی یا تخلیه ید نیز می باشد.
  • اگر مشخص شود که ملک در اختیار فرد دیگری است یا واگذار شده است؛ حکم همچنان باقی خواهد ماند.

ج) تجاوز به حریم داخلی ملک: ورود به حریم ملک اشخاص بدون اجازه صاحب ملک، تجاوز به حریم آن بوده و جرم محسوب می شود.

نحوه تعیین میزان حریم شخصی املاک

برای تعیین میزان حریم شخص املاک و مشخص کردن آن باید به منطقه جغرافیایی ملک و همچنین موقعیت طبیعی زمین توجه داشت. به عبارتی دیگر، در صورتی که فردی بخواهد حریم شخصی ملک خود را اثبات نماید، باید به این دو مورد گفته شده توجه داشته باشد. به این معنی که از لحاظ قانونی میزان حریم ملک شخصی به موقعیت جغرافیایی و عرف منطقه ی مذکور وابسته بوده و چیزی نیست که به صورت قطعی در تمامی نواحی یکسان باشد. البته در برخی موارد نیز مسائلی مانند وجود چاه، قنات و… در تعیین این میزان مورد توجه قرار خواهد گرفت.

نحوه اثبات حریم ملک شخصی

همان طور که اشاره شد، هر شخصی این حق را دارد که اطراف و حریم ملک خود را به بهره برداری برساند و هیچ کس بدون اجازه مالک این حق تصرف و تملک آن را نخواهد داشت. در هر حال در صورت وجود مشکل نیاز است تا بتوان مالکیت ملک یا زمین مورد نظر را برای دادگاه ثابت کرد. یکی از مواردی که دارای اهمیت زیادی بوده و به راحتی می توان حریم ملک را با استفاده از آن مشخص کرد؛ سند ملک است. اصلی ترین و بهترین دلیل برای اثبات مالکیت در حال حاضر، سند بوده و در صورتی که در دسترس نباشد می توان از چند شاهد که دارای شرایط مورد نظر هستند؛ کمک گرفت.

مدارک لازم برای گرفتن حکم حریم ملکی و اثبات آن شامل موارد زیر است:

  • درخواست استعلام و تحقیقات محلی
  • تصویر مصدق سند رسمی ملک
  • تصویر مصدق رسید پرداخت وجه
  • کلیه مدارک شناسایی
  • استماع شهود و مطلعین

 

چه نوع جرایمی در خصوص حریم ملکی وجود دارد؟

در حالت کلی سه نوع جرم که شامل غصب ملک، تصرف ملک و تجاوز به حریم ملک وجود دارد. در مورد هر کدام از این جرایم قانون مجازات های مختلفی را تعیین کرده است. اما بیشترین موردی که تا کنون وجود داشته، تصرف در حریم ملک است که در هنگام ساخت و ساز ساختمان ها به چشم می خورد.

اثبات حریم شخصی از لحاظ قانونی به چه شکل است؟

برای اثبات حریم شخصی ملک بایستی با مراجع قانونی در میان گذاشت. بهترین راه حل برای اثبات این مورد استفاده از سند ملک مذکور بوده و در غیر این صورت می توان از چندین شاهد واجد شرایط کمک گرفت.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *